Op weg naar volwaardig burgerschap

Op weg naar volwaardig burgerschap

Ook onze leerlingen zijn burgers. De Nederlandse regering heeft het VN Verdrag voor de Rechten van Mensen met Beperkingen geratificeerd, en zet zich in om de samenleving toegankelijk te maken. Bijvoorbeeld door informatie in eenvoudige taal te bieden voor laaggeletterden, door videobeelden te ondertitelen en door vertaling in NGT te bieden. De regering ziet Nederlanders met een beperking dus ook als burgers, en wil hen volwaardig burgers laten zijn.  

Burgerschap gaat over socialisatie en individuatie: medeverantwoordelijk zijn voor de samenleving, een bijdrage leveren aan de samenleving en samenwerken. De school is de proeftuin voor de samenleving. Bij de doelgroepen van het cluster 2 onderwijs is er een groter risico dat leerlingen een passieve rol hebben, ook als zij regulier onderwijs volgen. De oorzaak is veelal dat communicatie lastiger gaat, over en langs de leerlingen heen gaat. Aangeleerde hulpeloosheid, een passieve attitude en een gebrek aan durf en doorzettingsvermogen of juist een reactieve attitude, verzet en afzetten zijn geen onbekende verschijnselen bij deze doelgroepen.

In deze lezing wordt bezien hoe wij leerlingen kunnen begeleiden in het ontwikkelen van een actieve rol, constructieve houding en sterk zelfbeeld, zodat zij hun burgerschap op volwaardige wijze beleven. Immers, de context van een steeds toegankelijker samenleving en een overheid die inzet op actieve deelname van mensen met beperkingen vraagt van ons dat wij actief inzetten op burgerschapsvorming bij leerlingen met een auditieve en/of communicatieve beperking.

 Corrie Tijsseling is theoretisch en historisch pedagoog. Haar expertise ligt op het gebied van (de geschiedenis van) de filosofie en theorie die ten grondslag ligt aan het onderwijs aan auditief beperkte leerlingen. Momenteel werkt zij als senior onderzoeker bij Kentalis.