28. TOS en spraakontwikkeling in twee talen

Inleiding

Er is nog weinig kennis over de meertalige ontwikkeling van jonge kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Door weinig inzicht in de taalontwikkeling in andere talen dan het Nederlands richten onderwijs en zorg zich thans met name op stimulering van het Nederlands (Blumenthal, 2012).

In dit onderzoeksproject wordt de ontwikkeling bij meertalige peuters met TOS onderzocht en vergeleken met een- en tweetalige peuters met en zonder TOS. We doen dit vanuit meertalig perspectief, waarin we naast het Nederlands ook de moedertaal bestuderen. Dit meertalig perspectief vormt een opmaat voor passende diagnostiek en behandeling van TOS bij meertalige kinderen. Immers, de ontwikkeling van het Nederlands bouwt bij hen voort op de ontwikkeling van de moedertaal.

Inhoud

In deze minilezing presenteren we onze bevindingen over (1) de relatie tussen tweetalige spraakproductie, spraakperceptie en woordenschat en (2) de typische spraakontwikkeling van tweetalige peuters in verschillende talen (o.a. Turks, Syrisch), aan de hand van een demonstratie van screeningsinstrument Speakaboo. De implicaties van onze bevindingen voor diagnostiek en behandeling van jonge meertalige kinderen worden besproken.

Toepasbaarheid

Deze lezing draagt bij aan kennis over typische spraakontwikkeling bij meertalige peuters en geeft suggesties voor hoe deze kennis toegepast kan worden bij de diagnostiek en behandeling van tweetalige kinderen met een (vermoeden van) TOS, of andere beperkingen die de taalontwikkeling beïnvloeden.

Doelgroep

Deze workshop is interessant voor alle belangstellenden die werken met jonge meertalige kinderen.

Verbinding met thema

Als meertalige kinderen naar school gaan moeten zij vaak zowel een nieuwe taal leren, als het tempo van het nieuwe onderwijs bijhouden. Kinderen met een normale taalontwikkeling halen deze taalachterstand vaak in, maar kinderen met een taalontwikkelingsstoornis blijven achterlopen. Het is daarom van groot belang dat TOS bij meertalige kinderen zo vroeg mogelijk gediagnosticeerd en behandeld wordt. Met de juiste meertalige ondersteuning bieden we jonge kinderen met TOS de beste mogelijkheden om mee te kunnen doen aan de Nederlandse samenleving én hun eigen familieleven.

Mirjam Blumenthal is logopedist en psycholoog, en werkzaam als senior onderzoeker bij de Kentalis Academie, met specialisatie culturele en linguïstische diversiteit. Mirjam is projectleider van het project Tweetalige ontwikkelingsprofielen van spraak en woordenschat bij jonge Turks- en Arabischsprekende kinderen met een taalontwikkelingsstoornis.

Lisa Verbeek studeerde taalwetenschap aan de Universiteit Utrecht. Ze werkt aan de onderbouwing van Speakaboo, een screeningsinstrument voor de spraak van meertalige kinderen, en doet promotieonderzoek naar de spraak- en taalontwikkeling van tweetalige peuters met een taalontwikkelingsstoornis. Mirjam Blumenthal is logopedist en psycholoog, en werkzaam als senior onderzoeker bij de Kentalis Academie, met specialisatie culturele en linguïstische diversiteit. Mirjam is projectleider van het project Tweetalige ontwikkelingsprofielen van spraak en woordenschat bij jonge Turks- en Arabischsprekende kinderen met een taalontwikkelingsstoornis.