32. Meer talen(t) in zorg en onderwijs

Inleiding:

In Nederland spreken we Nederlands. En daarnaast leert iedereen in Nederland in de loop van de tijd een of meer andere talen. Kennis hebben van verschillende talen, meertalig zijn, biedt de mogelijkheid om te communiceren met anderstaligen, met familie, vrienden of andere relaties. Maar als jonge kinderen thuis opgroeien met een niet-Nederlandse taal en op school pas echt Nederlands leren, zien leerkrachten snel problemen. Meertaligheid roept vaak extra vragen op in de zorg en het speciaal onderwijs voor kinderen met auditieve en/of communicatieve problemen (Julien, 2017).

Om de kans op soepele communicatie en schoolsucces te vergroten is het van belang om in het onderwijs alle talen van meertalige kinderen te verwelkomen (LptN, 2017). Taalkundigen en onderwijskundigen zijn het erover eens dat aandacht voor de ontwikkeling in een niet-Nederlandse taal, de vaardigheden in het Nederlands juist kan versterken. Bovendien zijn er steeds meer praktijkvoorbeelden die bevestigen dat het contact tussen leerkrachten, eentalige en meertalige kinderen verbetert als de leerkracht aandacht creëert voor de niet-Nederlandse talen in de groep (Boendermaker & Helsloot, 2017; Duarte, 2018).

Aan de hand van adviezen en materialen voor het kleuter- en basisonderwijs zullen wij laten zien hoe persoonsvorming, sociale vaardigheden en taalontwikkeling kunnen toenemen vanuit een meertalige aanpak. Spelen met grafeem-foneemrelaties, taalverwantschap ontdekken, het mooiste woord kiezen, begroetingen leren in een andere taal; het zijn werkzame voorbeelden uit SJOES (Helsloot & Daemen, 2018). Kunnen deze middelen uit het reguliere onderwijs ook succesvol worden ingezet in groepen kinderen met auditieve en/of communicatieve problemen?

Inhoud:

In deze interactieve workshop worden inzichten uit wetenschap en praktijk gedeeld.

Toepasbaarheid:

Deelnemers krijgen handreikingen om een impuls te geven aan de deelname van meertalige kinderen aan zorg en speciaal onderwijs.

Doelgroep: Beleidsmakers, teamleiders, pedagogisch begeleiders, leerkrachten, logopedisten en overige geïnteresseerden.

Verbinding met het thema:

Samenleven is kennismaken met meer talen(t)

Marike Kempen is spraak- en taaldeskundige in educatie. Ze heeft achtereenvolgens als logopedist en wetenschappelijk onderzoeker gewerkt in de zorg en het onderwijs voor kinderen met auditieve en/of communicatieve problemen. Momenteel is ze Ambtelijk Secretaris voor de CvO bij VierTaal.

 Karijn Helsloot is taalkundige, gespecialiseerd in taalbeleid en meertaligheid. Meertalige projecten voor het onderwijs, zoals Taaltrotters en SJOES, zijn door haar Studio Taalwetenschap ontwikkeld. Haar promotieonderzoek ging over de ritmische structuur van de fonologische frase (Metrical Prosody, 1995, HIL). Helsloot co├Ârdineert o.a. het Taal-naar-Keuzeproject op VO scholen in Amsterdam.